Co warto jeść w ciąży, a czego unikać? Jaki powinien być prawidłowy przyrost masy ciała kobiety w poszczególnych trymestrach i czy dieta wegańska jest bezpieczna dla przyszłej matki? Odpowiedzi na te i inne pytania dotyczące sposobów odżywiania podczas ciąży poszukiwały przyszłe matki w trakcie śniadania zorganizowanego w restauracji ekologicznej Totomato (Warszawa, ul. Piękna 28/34) w ramach drugiej edycji kampanii społeczno-edukacyjnej „Położna na medal”.
Śniadanie dla przyszłych mam w warszawskiej restauracji Totomato w ramach kampanii społeczno – edukacyjnej „Położna na medal”
Jedzenie z wartością dodaną
– Stworzyliśmy miejsce, którego podstawową misją jest edukowanie. Zależy nam, żeby zwiększać świadomość dotyczącą tego, jak nie tylko smacznie, ale przede wszystkim zdrowo jeść – podkreślała Bogusia Matuszewska, współwłaścicielka i pomysłodawczyni Totomato witając gości. To szczególnie istotne w trakcie pierwszego tysiąca dni życia dziecka. Właśnie wtedy jakość jedzenia, produkty pozbawione dodatków chemicznych czy antybiotyków, produkty z upraw i hodowli ekologicznych oraz organicznych powinny być pierwszym wyborem.
Ile przytyjesz w ciąży
Warto pamiętać, że przyrost masy ciała w trakcie ciąży należy kontrolować przynajmniej raz w miesiącu. W pierwszym trymestrze ciąży zalecany przyrost masy ciała powinien oscylować pomiędzy 3,1 a 3,6 kg. To co istotne, to że w dwóch pozostałych trymestrach przyrost nie powinien przekraczać 0,5 kg na tydzień. Badania dowodzą, że całkowity przyrost masy ciała dla osób z prawidłowym BMI przed ciążą (18,5 – 24,9) wynosi od 11,5 kg do 16 kg. W przypadku ciąży bliźniaczej prawidłowy przyrost powinien wynosić od 16 do 20,5 kg. – Aż 68 proc. kobiet w trakcie ciąży miewa zachcianki żywieniowe. Ich konsekwencje mogą być niekorzystne nie tylko dla sylwetki przyszłej matki, ale także dla zdrowia dziecka – zauważyła Anna Gołębiowska, dietetyk współpracujący z Totomato. Ciąża nie zwalnia z zachowywania zasad dobrego odżywiania, a przyszłe mamy powinny pamiętać o podstawowych zasadach planowaniu posiłków – trzy główne posiłki, tyle samo uzupełniających, stałe pory jedzenia, 2-4 godziny przerwy i … brak podjadania pomiędzy posiłkami.
Przybieram na wadze za mało albo za dużo. Jakie będą konsekwencje
Do najpoważniejszych powikłań wynikających z otyłości przed ciążą i zbyt dużym przyrostem masy
w trakcie ciąży należą m.in.: cukrzyca ciążowa, nadciśnienie, ale także makrosomia płodu (nadmierna masa płodu w stosunku do okresu ciąży), która może nawet skutkować zwichnięciem barku noworodka podczas porodu. Problemy ze zbyt dużą wagą mogą skutkować także przedwczesnym porodem albo koniecznością cesarskiego cięcia.
Z kolei zbyt niski przyrost masy ciała matki i płodu zwiększają znacznie szanse na wystąpienie
u noworodka problemów rozwojowych okresu dziecięcego, a także chorób układu krążenia,
a w późniejszym wieku także cukrzycy czy nadciśnienia. Problemy te badana i opisywane były jeszcze przed II wojną światową.
Potrzeba więcej energii
Dietetyk Anna Gołębiewska podkreślała, że o ile w pierwszych trzech miesiącach ciąży trudno mówić o znacząco wyższym zapotrzebowaniu energetycznym przyszłych mam, to w drugim trymestrze wzrasta ono o ok. 360 kcal, a w ostatnich 100 dniach nawet o 475 kcal. W czasie ciąży organizm kobiety ma większe zapotrzebowanie na mikroskładniki i witaminy: A, B1, B2, niacynę, cholinę, kwas pantotenowy, B6, B12, C, E, foliany, wapń, fosfor, a także na magnez, żelazo, cynk, miedź, jod i selen. – W trzecim trymestrze ciąży w organizmie przyszłej mamy jest nawet o dwa litry krwi więcej. Dlatego zapewnienie optymalnego poziomu mikroelementów tak niezbędnych dla dobrego rozwoju dziecka jest kluczowe – dodała Bogusia Matuszewska.
Przyszłe mamy planując swoją dietę na pierwszy trymestr powinny skoncentrować się na dostarczeniu organizmowi witaminy B6 – pomaga walczyć z porannymi nudnościami, a znajdziemy ją np. w fasoli – oraz kwasu foliowego. O obecność w diecie drugiego ze składników warto zadbać również planując ciążę. Co najmniej 6 tygodni przed planowanym poczęciem każda kobieta powinna przyjmować dawkę 0,4 mg kwasu foliowego dziennie i kontynuować suplementację do końca drugiego trymestru. Suplementacji wymagają również witamina D3, jod i wapń. Uzupełnianie tego ostatniego składnika pomaga zmniejszać u kobiet ciężarnych prawdopodobieństwo wystąpienie osteoporozy.
Gdzie szukać kwasu foliowego? Składnik ten znajduje się przede wszystkim w zielonych warzywach, dlatego na talerzach nie powinno zabraknąć szpinaku, brokułów, szparagów ale także soków pomidorowych i pomarańczowych. Co do soków świeżo wyciskanych, najlepiej pić te przygotowane samemu. Tzw. superproduktami dla kobiet ciężarnych są pełnoziarniste produkty zbożowe, jaja, łosoś (dziki, nie hodowlany), len, nasiona chia, jarmuż, rośliny strączkowy i owoce z rodzin jagodowych. O ich obecność w diecie warto dbać.
Czego unikać
Kluczowe w diecie przeszłej matki jest wyeliminowanie produktów i potraw, które nie zostały poddane obróbce termicznej. Mogą one zawierać bakterie. Należy zrezygnować przede wszystkim z serów pleśniowych i serów feta, ponieważ mogą one być potencjalnym źródłem listerii. Bakterii, która może powodować przedwczesny poród, poronienie albo powikłania zdrowotne u dziecka. Ciąża to czas kiedy odstawić trzeba również surowe i wędzone mięsa, niepasteryzowane mleko i przetwory mleczne, a także surowe jaja. Z diety powinny zniknąć również niepasteryzowane soki, kiełki roślin,
a także produkty wysoko przetworzone i napoje z kofeiną. Dodatkowo, poza tym co jemy warto również pamiętać o tym, jak jemy. Zasady higieny są w okresie ciąży wyjątkowo istotne.
Dieta z mięsem czy wegetariańska? A może wegańska…
W trakcie śniadanie pojawiły się pytania o to, czy w ciąży warto jeść mięso. A jeśli tak, to jakie? – Przede wszystkim eliminujemy mięso surowe i wędzone. Warto postawić na mięso chude, na przykład drobiowe, które jest bogate w białko o odpowiednim składzie aminokwasowym. To na co należy zwrócić uwagę, to źródło pochodzenia. Jest coraz więcej dostępnych mięs z hodowli ekologicznych, pozbawionych hormonów i antybiotyków – podsumowała Bogusia Matuszewska. Dieta przyszłych mam powinna również stać pod znakiem węglowodanów złożonych – produktów pełnoziarnistej, kaszy jaglanej i kaszy gryczanej niepalonej.
Czy można być wegetarianinem, a nawet weganinem w trakcie ciąży? Można. Odpowiednio zaplanowana dieta – nawet wegańska – zawierająca wszystkie składniki odżywcze jest zdrowa
i bezpieczna również w okresie ciąży. Kluczowe jest zaplanowanie jej ze specjalistą.
_______________________________________________________________________
Kampania społeczno-edukacyjna „Położna na medal”
Głównym celem kampanii społeczno-edukacyjnej „Położna na medal” jest zwrócenie uwagi na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Ważną kwestią jest również podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.
Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Nominowanie i oddawanie głosów odbywa się za pośrednictwem strony www.poloznanamedal.pl.
W tym roku spośród nominowanych położnych zostaną wybrane 3 najlepsze, które uzyskają największą liczbę głosów. Dodatkowo, konkurs wyłoni 3 najlepsze położne z poszczególnych województw. Nominacje i głosy przyjmowane są od 1 kwietnia do 31 grudnia 2015 roku.
To już druga edycja kampanii. Patronat merytoryczny objęła Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku, Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni oraz portal edukacjapacjenta.pl.
